SOSNOWITRA Ośrodek Analiz Matematycznych
Monografia Matematyczna

Struktura
Mechanik

Sosnowitra to wolny od komercyjnych nacisków portal badawczy. Rozkładamy gry planszowe i cyfrowe na części: zasady, kolejność ruchów, przypadek i to, co gracz może policzyć przy stole.

Piszemy tak, żeby dało się czytać przy kawie. Wzór zostaje, gdy jest potrzebny. Obok niego jest zwykłe zdanie: co z tego wynika w partii.

Wydanie nr #42 Pl-WAW // 2026

Interaktywny Symulator Wariancji

Narzędzie v2.4

Przesuń suwaki i zobacz, jak średni wynik oddala się od pojedynczej próby. To zamknięty model, nie opis żadnej gry ze sklepu.

Liczba prób: 500
Szansa zdarzenia: 18%
Średnia liczba trafień 90.0
Odchylenie ±8.59

Ciemny stół z pustymi kartami, drewnianymi żetonami i złotą siatką linii
Szybkie Fakty Badawcze
Teoria gier

Gdy obie strony grają rozsądnie i nikt nie zyskuje na samotnej zmianie planu, układ stoi w miejscu. Taką ciszę nazywamy równowagą Nasha.

Dwie kości

Suma 7 wypada najczęściej: 6 sposobów na 36, czyli około 16,7%. Skrajne 2 i 12 mają po jednym sposobie.

Ostatnie Studia Przypadków

Przegląd najnowszych publikacji monograficznych

Stosy pustych kart na ciemnym kamiennym blacie
Gry karciane • 8 min czytania

Matematyka talii: ile naprawdę jest układów

Talia 52 kart wygląda skromnie, dopóki nie zacznie się liczyć rąk. Przy czterech osobach rozdanie jest już inne niż to, które pamiętasz z ostatniej niedzieli. Piszemy, jak wielkość talii rusza stałość planu.

Redakcja, dział kart
Ręcznie rysowana plansza z heksami i kamiennymi znacznikami
Plansza • 12 min czytania

Kiedy przypadek schodzi na bok

Na dużej siatce jeden zły rzut potrafi zepsuć wieczór. Są jednak zasady, które oddają głos z powrotem decyzji: licytacja pola, wymiana zasobu, świadoma strata tempa.

Redakcja, dział planszy
Miseczki z żetonami połączone nitką w okrąg na ciemnym biurku
Ekonomia zasad • 10 min czytania

Pętle, które trzymają stół razem

Lider, który za punkt dostaje jeszcze punkt, kończy grę za wcześnie. Cicha korekta — podatek od prowadzenia, słabszy start nagrody — zostawia reszcie stół do ostatniej rundy.

Redakcja Sosnowitra

Tabela porównawcza modeli

Kliknij nagłówek kolumny, żeby ułożyć wiersze. Liczby są redakcyjne, do kształtu zasad, nie do konkretnej gry z półki.

Talia klasyczna 4 3 40 Część kart schowana
Siatka terytorialna 5 1 70 Plansza widoczna
Ścieżka z kafelków 3 4 35 Następny kafelek nieznany
Wysyłanie robotników 3 2 55 Akcje na stole
Pętle zasobów 4 2 80 Stan gospodarki jawny
Suma kości 1 5 20 Rzut widać od razu

Skala 1–5. Jedynka to prosty ruch albo mało przypadku. Piątka to gęsta decyzja albo wynik, który mocno zależy od losu.

Redakcja i Siedziba

Sosnowitra Warszawa

ul. Marszałkowska 115
00-102 Warszawa, Polska

Kontakt Oficjalny

E-mail: [email protected]
Infolinia badawcza: +48 22 390 84 12

Godziny Pracy Biura

Poniedziałek – Piątek: 09:00 – 17:00 CET
Sobota – Niedziela: Zamknięte (Praca studyjna)

Katalog analiz i recenzji mechanik

Sześć opracowań o zasadach. Bez odsyłaczy na zewnątrz. Filtr układa teksty po temacie, trudności planu albo zmienności wyniku.

Puste karty i ołówek na ciemnym stole studyjnym
Karciane Plan gęsty · zmienność wysoka

Kombinatoryka ręki w talii 52 kart

Przy stole łatwo powiedzieć „na pewno przyjdzie”. Talia tego nie słyszy. Cztery kolory, trzynaście rang, brak powtórzeń: liczba rąk pięciokartowych to już ponad dwa i pół miliona. Większość z nich nigdy nie leży przed tobą.

Gdy dobierasz karty bez zwracania, pracuje rozkład hipergeometryczny. N to cała talia, K to karty, których szukasz, n to dobranie. Szansa, że w dobraniu będzie dokładnie k sztuk, spada szybko, kiedy talia chudnie, a pożądanych kart jest mało.

Licytacja dokłada drugą warstwę: . Nie liczysz jednego układu. Szacujesz, które układy jeszcze żyją po zagraniu sąsiada.

P(X = k) = C(K, k) · C(N − K, n − k) / C(N, n)

N — karty w talii, K — karty poszukiwane, n — ile dobierasz.

14 maja 2026 Tekst redakcyjny
Abstrakcyjna plansza terytorialna z cienkimi złotymi krawędziami
Planszowe Plan średni · zmienność niska

Drzewo ruchu na siatce terytorialnej

Na pustej siatce pierwszy ruch wygląda niewinnie. Drugi już odpowiada na pierwszy, trzeci zamyka kształt. Drzewo puchnie, zanim ktoś zdąży nalać herbaty.

W szachach średnie rozgałęzienie jest rzędu 35 legalnych ruchów. W go skacze w okolice 250. Pełne przejście takiego drzewa nie mieści się w głowie ani w zwykłym wieczorze, więc odcina się gałęzie, które i tak są gorsze od już znanej odpowiedzi. To cięcie alfa-beta: zostaje tylko to, co może zmienić wybór.

Pierwszy gracz ma gest. W go wyrównuje się to komi, dopisanymi punktami dla drugiej strony. W mniejszej grze autorskiej wystarczy czasem jeden punkt startowy albo zakaz zajęcia środka w pierwszej turze. Chodzi o to, żeby otwarcie nie kończyło partii.

Rozgałęzienie: około 35 w szachach, około 250 w go.

2 maja 2026 Tekst redakcyjny
Luźne kwadratowe kafelki ułożone w niedokończoną ścieżkę
Matematyka Plan gęsty · zmienność wysoka

Kafelki i łańcuch stanów

Gra, w której dokładasz losowy kafelek, nie ma jednej planszy. Ma kolejkę plansz. Dzisiejszy kształt zależy od wczorajszego dokładki, a jutrzejszy od tego, czy ścieżka ma jeszcze wolny bok.

Łańcuch Markowa traktuje to poważnie i skromnie zarazem: następny stan czyta się tylko z obecnego. Macierz P trzyma szanse przejść. Jeśli za często wracasz do stanu „brak ruchu”, partia puchnie. Jeśli za rzadko, kończy się, zanim ktoś zdążył zbudować plan.

Przy prototypie warto policzyć średni czas do stanu końcowego. Długi ogon — te rzadkie wieczory, kiedy kafelki kręcą się w kółko — widać dopiero po wielu przejściach, nie po trzech partiach z przyjaciółmi.

S(t+1) = S(t) · P

28 kwietnia 2026 Tekst redakcyjny
Drewniane pionki na kartce podzielonej na prostokąty
Planszowe Plan prosty · zmienność niska

Robotnicy i cena jednej akcji

Wysyłasz pionek na pole i pole na tę rundę znika dla reszty. Prosta zasada, a stół od razu rozmawia: kto zdążył, ten wziął młyn, a kto został, liczy drewno.

Żeby sprawdzić, czy pola są uczciwe, rozpisujemy rundę na kartce. Każda akcja kosztuje pionka i czasem surowiec. W zamian daje punkty albo coś, co punkty da później. Dzielimy przyrost punktów przez zużyty zasób. Jeśli jedno pole jest dwa razy „tańsze” w punktach niż sąsiednie, doświadczony gracz będzie tam stał co rundę, a nowy będzie się dziwił, czemu przegrywa.

Dobry prototyp ma dwa, trzy pola blisko siebie w tej cenie. Reszta może być słabsza, jeśli otwiera inną ścieżkę, a nie jeśli jest tylko dekoracją.

E = przyrost punktów / zużyty zasób

19 kwietnia 2026 Tekst redakcyjny
Matowe kości i pusta siatka wykresu na grafitowym blacie
Matematyka Plan średni · zmienność wysoka

Suma dwóch kości, bez mitów

Dwie kości sześcienne dają 36 równie możliwych par, jeśli kostki są uczciwe i rzut jest zwykły. Siódemka ma sześć par: 1+6, 2+5, 3+4 i w drugą stronę. Dwójka ma jedną. Stąd siódemka wraca, a skraje są gośćmi.

Krótka seria tego nie pokazuje. Pięć rzutów potrafi ułożyć się w same szóstki i ludzie wtedy poprawiają „metodę trzymania”. Dłuższa seria wraca do 1/6 na ściankę. sumy wynosi 7. Pojedynczy wieczór ma prawo wyglądać inaczej.

Jeśli zasada gry premiuje tylko siódemkę, wynik będzie skakał. Jeśli premiuje też szóstkę i ósemkę, wieczór się uspokaja, bo te sumy są drugie w kolejce.

P(suma = 7) = 6/36 ≈ 0,167

7 kwietnia 2026 Tekst redakcyjny
Żetony w miseczkach spięte nitką w pętlę
Matematyka Plan średni · zmienność niska

Pętla, która karmi lidera

W grze ekonomicznej pierwszy punkt często kupuje maszynę, a maszyna kupuje następny punkt. Po czterech rundach stół już wie, kto skończy pierwszy. Reszta przesuwa żetony z grzeczności.

To pętla dodatnia. Nie jest zła sama w sobie: daje satysfakcję z planu. Problem zaczyna się, gdy nie ma hamulca. Hamulec bywa prosty. Droższy kolejny poziom. Podatek od największego zapasu. Albo nagroda, która trafia do osoby na ostatnim miejscu, raz na rundę, bez litości i bez żartów.

Takie nie wyrównują wyniku do zera. Zostawiają ślad decyzji, tylko nie pozwalają, żeby jedna decyzja z drugiej rundy zamknęła wieczór.

Przewaga(t+1) = przewaga(t) · k, gdzie k > 1 przyspiesza lidera

22 marca 2026 Tekst redakcyjny

Encyklopedia mechanik i glosariusz

Krótkie hasła, których używamy w tekstach. Kliknij kartę, jeśli chcesz zdanie dłuższe niż podpis. Szukajka łapie tytuł i treść.

Otwarty zeszyt z diagramem węzłów narysowanym złotym tuszem
Teoria gier

Równowaga Nasha

Każdy gra odpowiedź na resztę. Samotna zmiana nic nie daje.

Statystyka

Wartość oczekiwana

Długa średnia ruchu, gdy znasz szanse wyników.

Architektura zasad

Pętla ujemna

Hamulec na prowadzenie. Stół zostaje wspólny dłużej.

Teoria informacji

Informacja niepełna

Część stołu jest zakryta. Plan opiera się na szacunku.

Probabilistyka

Wariancja

Jak mocno jedna partia odjeżdża od średniej.

Balans

Symetria mechaniczna

Ten sam start dla każdego. Różnica przychodzi z decyzji.

Pytania, które wracają mailem

Krótko, tak jak odpowiadamy czytelnikom.

Monografia i Misja

O Wydawnictwie Sosnowitra

Puste biuro redakcji: ciemny stół, lampa i zamknięte zeszyty, bez ludzi

Sosnowitra powstała, bo brakowało nam spokojnego miejsca na zasady gier. Takiego, gdzie nikt nie ciągnie za rękaw do sklepu i nikt nie krzyczy, że „trzeba zagrać teraz”.

Czytamy reguły tak, jak czyta się instrukcję zegarka: co się rusza, co jest ozdobą, co psuje chód. Kombinatoryka talii, drzewo ruchu na siatce, pętla w gospodarce żetonów. Do tego dochodzą gry cyfrowe, ale tylko od strony modelu — jak program trzyma stan, jak losuje, jak kończy partię.

Redakcja siedzi w Warszawie, przy ul. Marszałkowskiej 115. W tygodniu jesteśmy przy biurku od 9:00 do 17:00. Telefon +48 22 390 84 12 odbiera wtedy ktoś z dyżuru. W weekend numer milczy: poprawiamy liczby i zostawiamy tekst na poniedziałek.

Bez zleceń za ocenę

Tekst wychodzi z naszego liczenia. Twórca gry nie płaci za akapit i nie dostaje miejsca „obok wzoru”. List z poprawką przyjmujemy, fakturę za publikację — nie.

Liczba albo zdanie

Jeśli podajemy średnią, obok jest założenie: talia, liczba prób, co uznaliśmy za koniec partii. Jak założenie jest chwiejne, piszemy o tym wprost, zamiast zaokrąglać do ładnego wyniku.

Piszemy po polsku, z Warszawy, dla osób, które lubią usiąść nad zasadą i sprawdzić ją na kartce. Jeśli coś w tekście nie schodzi się z Twoim liczeniem, napisz na [email protected]. Wolimy jedną poprawkę niż pół roku z błędem w mianowniku.

Dołącz do zespołu

Szukamy ludzi, którzy lubią rozpisać rundę na kartce i potem opowiedzieć to zdaniem, które da się przeczytać bez słownika. Dwa otwarte miejsca, reszta listów też dochodzi.

Puste biurko do pracy: zamknięty laptop, herbata i czyste fiszki

Analityk Teorii Gier i Probabilistyki

Warszawa / Zdalnie • Pełny wymiar
Etat

Szukamy osoby po matematyce albo statystyce. Robota jest konkretna: puszczasz powtórzenia modelu, sprawdzasz, gdzie wynik się rozjeżdża, i zostawiasz wykres, który redaktor zrozumie bez telefonu do Ciebie. Warszawa albo praca z domu, pełny tydzień.

  • Python na co dzień: NumPy, SciPy, zwykły skrypt, nie pokaz slajdów
  • Umiesz napisać pod wzorem jedno zdanie po ludzku
  • Nie obiecuisz czytelnikowi wyniku, którego model nie trzyma

Redaktor Działu Mechanik Karcianych

Warszawa • Część etatu
Projekt

Część etatu, głównie w Warszawie. Czytasz nowe układy kart, rozpisujesz talię i mówisz wprost, czy plan gracza ma się na czym oprzeć, czy trzyma się jednego szczęśliwego dobrania. Tekst ma być krótki. Wzór zostaje, gdy bez niego zdanie kłamie.

List do redakcji

Odpisujemy w dni robocze, zwykle w ciągu kilku dni. Formularz zostaje u nas, nie idzie w ogłoszenie.

Współpraca i Polityka Redakcyjna

Zasady etyczne oraz standardy weryfikacji publikowanych treści

Co przyjmujemy

List z koła naukowego, z pracowni, od osoby, która sama policzyła talię i utknęła na jednym założeniu. Pisz na [email protected]. W temacie wystarczy „współpraca” i jedno zdanie, o jaki model chodzi.

Możemy wspólnie przeczytać wzór, dopisać akapit albo oddać Ci tekst do korekty, jeśli dotyczy Twojej notatki. Podpis autora zostaje przy autorze. My dokładamy datę i miejsce, w którym sprawdziliśmy liczbę drugi raz.

Czego nie bierzemy

Nie publikujemy tekstów opłaconych przez wydawcę gry. Nie wstawiamy przycisków, które prowadzą do sklepu, platformy albo miejsca, gdzie gra się o pieniądze. Nie przyjmujemy „zestawu linków” do wklejenia pod artykułem.

Jeśli ktoś proponuje opłatę za miękki ton albo za przemilczenie słabego pola w zasadach, list kończy się na odpowiedzi odmownej. Krótkiej.

Jak sprawdzamy liczbę

Wzór czyta jedna osoba, która go liczy od zera. Druga patrzy na założenia: czy talia ma tyle kart, ile napisaliśmy, czy stan końcowy jest naprawdę końcem. Dopiero wtedy tekst idzie na stronę. Jak po publikacji wpadnie błąd, zostawiamy datę poprawki pod akapitem, bez cichego zmazywania.

Redakcja: ul. Marszałkowska 115, 00-102 Warszawa. Telefon w dni robocze, 9:00–17:00: +48 22 390 84 12.

Polityka prywatności

Ta strona jest do czytania. Nie zakładasz tu konta i nie podajesz danych płatniczych. Twoje dane pojawiają się tylko wtedy, gdy sam wpiszesz je w formularzu.

Administratorem jest redakcja Sosnowitra, ul. Marszałkowska 115, 00-102 Warszawa. List w sprawie danych: [email protected]. Telefon w dni robocze, 9:00–17:00: +48 22 390 84 12.

Formularz na stronie kariery bierze imię, adres poczty, wybrane miejsce i krótką notatkę. Używamy tego, żeby odpisać na zgłoszenie. Nie sprzedajemy tych danych i nie dokładamy ich do wysyłki reklamowej, bo takiej wysyłki nie prowadzimy.

List trzymamy tak długo, jak trwa rozmowa o pracy, a potem nie dłużej niż rok, chyba że poprosisz o skasowanie wcześniej. Masz prawo dostać kopię, poprawić literówkę w nazwisku i wycofać zgodę. W Polsce skargę można złożyć do Prezesa UODO.

Na stronie nie ma obcych wtyczek śledzących. Czcionki dociągamy z serwera Google Fonts — przeglądarka łączy się z nim po to, żeby pokazać krój pisma.

Regulamin serwisu

Sosnowitra jest serwisem do czytania o zasadach gier, modelach i liczbach. Korzystanie jest dobrowolne i bez opłaty.

Teksty, rysunki i układ strony należą do redakcji. Możesz zacytować krótki fragment z podaniem nazwy Sosnowitra i daty tekstu. Całej strony, kalkulatora ani ilustracji nie kopiujemy dalej bez pisemnej zgody na [email protected].

Liczby w artykułach wynikają z założeń opisanych obok wzoru. Inna talia, inna liczba graczy, inny koniec partii — i wynik będzie inny. Nie obiecujemy, że model pokryje się z Twoim domowym wieczorem.

Nie prowadzimy gier, nie przyjmujemy wpłat i nie pośredniczymy w grze na pieniądze. Formularz rekrutacyjny nie jest umową o pracę. Umowa, jeśli do niej dojdzie, powstaje osobno.

Regulamin obowiązuje od 23 października 2026. Siedziba: ul. Marszałkowska 115, 00-102 Warszawa.

Polityka plików cookie

Nie wstawiamy ciasteczek reklamowych i nie mierzymy Cię siatką obcych liczników.

Jedyny zapis po naszej stronie to znacznik w pamięci przeglądarki (localStorage) o nazwie sosno-notice. Powstaje, gdy klikniesz „Akceptuję” na pasku u dołu. Dzięki temu pasek nie wraca przy każdym wejściu. Nie zawiera imienia, poczty ani historii czytania.

Znacznik kasujesz sam: w ustawieniach przeglądarki, przy danych tej strony. Strona dalej działa, tylko pasek może pojawić się znowu.

Pytania: [email protected], dni robocze 9:00–17:00, telefon +48 22 390 84 12.

Odpowiedzialna gra i zastrzeżenie

Sosnowitra opisuje gry jako układy zasad. Plansza, talia, kostka, program, który trzyma stan partii. Na tym kończy się nasza rola.

Nie organizujemy gier. Nie przyjmujemy stawek. Nie trzymamy kont graczy. Na stronie nie ma przejścia do miejsc, w których gra się o pieniądze, i nie pojawią się tu ogłoszenia takich miejsc.

Kalkulator i tabela porównawcza są modelami redakcyjnymi. Nie mówią, ile „wart” jest ruch w grze kupionej w sklepie, i nie są poradą, jak grać o środki.

Jeśli gra — jakakolwiek, przy stole albo na ekranie — przestaje być spokojnym wieczorem i zaczyna zjadać czas, sen albo pieniądze, odłóż ją. W Polsce wsparcia szukaj u bliskich i w punktach pomocy przy uzależnieniach, nie na tej stronie: my nie prowadzimy terapii ani dyżuru kryzysowego.

Redakcja: ul. Marszałkowska 115, 00-102 Warszawa. [email protected]. Telefon +48 22 390 84 12, poniedziałek–piątek, 9:00–17:00.